دوشنبه 5 تیر ماه، 1396
دانشگاه علوم پزشکی مجازی

 

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

اساسنامه دانشگاه علوم پزشکی  مجازی كشور

 

مقدمه:

امروزه آموزش با گسترش استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش عالی به طور عام، و آموزش پزشکی به طور خاص، با چالش­های مهمی روبروست. تغییر در سیستم­های ارائه خدمات مراقبت سلامت و پیشرفت­های ایجاد شده در پزشکی، همگی باعث افزایش میزان خدمات اعضای هیات علمی دانشگاه­ها در زمینه­های مختلف و در نتیجه آن، صرف زمان کمتر در مقوله آموزش شده است. اهمیت توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات به حدی است که پس از پایان نخستین دهه قرن بیست و یكم، فعالیت­های آموزشی و پژوهشی معدودی بدون استفاده از اینترنت و ارتباطات رایانه ای انجام شدنی است. اگر تا دیروز آموزش تنها به وسيله معلمان و مربیان صورت مي­گرفت و کتاب به عنوان اصلی ترین منبع اطلاعاتی در امر آموزش محسوب می شد، امروزه از ابزارها و محیط‌های جدید ارتباطی برای آموزش استفاده مي­شود. اینترنت، چند رسانه­ها، فناوری­های ارتباطی، ابزارها و روش­های جدید را پیش روی طراحان، برنامه­ریزان و مدیران و مجریان برنامه­های آموزشی قرار داده است. نفوذ فناوری­های جدید اطلاعاتی به مراکز آموزشی، فرآیند یادگیری را به طور کلی دچار تغییر کرده و الگوهای سنتی یادگیری متفاوت شده و کاربران با اطلاعات و دانش جدید و گسترده­ای مواجه هستند. در حال حاضر بسیاری از کشورهای پیشرو در زمینه ارتباط از راه دور، در حال ایجاد و راه‌اندازی دانشگاه­ها و کلاس­های مجازی یا توسعه نظام­های سنتی خود هستند. به نظر می­رسد كه آموزش مجازي آكادميك در صورت تدوين مناسب محتواي آموزشي و ارزشيابي مناسب، سيستم موفق و كارآمدي است. بر اساس گزارشی در سال 2009 میلادی، 75% از 129 دانشگاه طراز اول آمریکا از یادگیری الکترونیکی به عنوان ابزار کمک آموزشی استفاده می­کرده­اند. در ایران نیز استفاده از این روش نوین آموزشی به عنوان یکی از روش­های نسبتا ارزان قیمت آموزشی خصوصا در مقطع تحصیلات تکمیلی رو به افزایش بوده است.

یکی از چالش­های پیش روی آموزش پزشکی، ورود بیش از پیش حیطه­های جدید علم به کوریکولوم موجود و نیاز به استفاده از پیشرفت­های تکنولوژیک در روش­های تدریس قدیمی است. امروزه دانشجویان خواهان تجربیات نوین یادگیری که در عین حال در رابطه با نیازهای آنها باشد، هستند. آنان همچنین بیشتر به اشکال فردی شده (اختصاصی شده) یادگیری علاقه­مند هستند و آموزش سنتی معلم-محور، روز به روز بیشتر به سمت روش­های دانشجو-محور که یادگیری را در کنترل دانشجو قرار دهد، حرکت می­کند.

از طرف دیگر روند رو به رشد جهانی شدن (Globalization) نیز موجب ایجاد تغییرات وسیعی در آموزش پزشکی شده­اند. دولت­ها، مراکز آموزش عالی و جامعه، همگی به دلایل سیاسی، آکادمیک و یا اقتصادی، خواهان ادغام ابعاد بین­المللی در فعالیت­های دانشگاه­ها اعم از آموزش، پژوهش و ارائه خدمت هستند. با توجه به این تغییرات اجتناب ناپذیر، مدیریت دانشگاه­ها نقش حساسی در هدایت موسسه در محیط در حال تغییر دارند. در یک بررسی مقایسه­ای فعالیت­هایی که کشورها برای بین­المللی شدن در زمینه آموزش عالی باید انجام دهند، تعیین شده است:

1. داشتن استراتژی برای بین­المللی شدن، 2. برنامه­های بین­المللی برای دانشجویان، 3. بین­المللی شدن تدریس، 4. آموزش از راه دور و مجازی، 5. بین­المللی شدن تحقیق، 6. آموزش و حمایت تکنیکی بین­المللی و 7. فراهم­سازی امکانات حمایتی در سطح بین­المللی از دانشجویان. همانطور که مشخص است یکی از این استراتژی­های هفت­گانه، گسترش و توجه به انواع سیستم­های از راه دور و از جمله یادگیری الکترونیکی است.

از طرف دیگر گسترش روز افزون این تکنولوژی جدید مستلزم توسعه علوم وابسته و رشته­های مرتبط با آن است که روز به روز در حال افزایش و توسعه است. رشته­هایی مانند روانشناسی سلامت در فضای مجازی، اخلاق پزشکی در فضای مجازی، سلامت الکترونیکی و ... که باید به طور خاص مورد توجه قرار گیرند.

ساختار و نحوه عملکرد دانشگاه­های آموزش مجازی و برخط در دنیا مشابه سیستم­های سنتی است و فقط شیوه و رسانه ارائه برنامه درسی در آنها عوض شده و به جای آموزش حضوری چهره به چهره در محیط دانشگاه، از شیوه یادگیری الکترونیکی با الگوی ترکیبی (ترکیب دو سیستم الکترونیکی و حضوری) استفاده می­شود. بدین معنی که با توجه به مقتضیات و واحدهای درسی رشته مورد نظر قسمتی از دوره به شکل حضوری برگزار می­شود. میزان بخش حضوری نیز بستگی به ماهیت رشته دارد. این امر به خصوص در رشته­های علوم پزشکی اهمیت دارد.

دانشگاه علوم پزشکی آموزش مجازی نیز که اساسنامه آن با بررسی دانشگاه­های مجازی در سطح جهان تدوین شده دو رسالت اصلی بر عهده دارد. یکی از آنها راه­اندازی و توسعه رشته­های اختصاصی آموزش مجازی مانند یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی، روانشناسی سلامت فضای مجازی، اخلاق پزشکی در فضای مجازی،  سلامت الکترونیکی و ... است. این دانشگاه برای ارائه این رشته­ها دارای گروه­های آموزشی و اعضای هیات علمی اختصاصی خود بوده و با پذیرش دانشجو در متقاطع مختلف فعالیت می­کند. رسالت دیگر این دانشگاه کمک به ارائه علم آموزش مجازی در دانشگاه­های علوم پزشکی کشور و توسعه زیرساخت­های لازم و نیز ارائه محتواهای الکترونیکی استاندارد به تمام دانشگاه­های کشور است. دانشگاه علوم پزشکی آموزش مجازی در این گروه از رشته­ها، هیات علمی مستقل نداشته و از اعضای هیات علمی سایر دانشگاه­های کشور به صورت وابستگی دوگانه استفاده می­کند.

 

ماده1: رسالت

دانشگاه علوم پزشکی مجازی كشور كه از این پس در این اساسنامه دانشگاه نامیده می­شود نقش اساسی در ارتقای آموزش، پژوهش،‌ تولید و ترویج علم و گسترش مرزهای دانش علوم پزشکی در حوزه فضای مجازی بر عهده دارد و به مدت نامحدود تأسیس می‌شود.

 

ماده2: اهداف

الف) شناسایی و جذب اعضای هیات علمی دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور به عنوان عضو هیات علمی وابسته (Double affiliate).

ب) مشارکت در تدوین برنامه های درسی، راه اندازی و جذب دانشجو در رشته­های مرتبط با اموزش مجازی با همکاری دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

ج) تربیت نیروی انسانی متخصص در علوم مرتبط با اموزش مجازی.

د) مشارکت در تربیت محققان متخصص و متعهد در رشته‌های علمی مورد نیاز دانشگاه­ها و مراكز آموزش عالی و تحقیقاتی كشور به صورت مجازی و ترکیبی در دوره های کوتاه مدت و نیز منجر به صدور مدرک.

ه) ارائه بستر سخت افزاری و نرم افزاری مناسب به همراه حجم غنی از محتواهای الکترونیکی به دانشگاه­های کشور.

و) همکاری علمی و فنی با دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

 

ماده3: ارزش ها

الف) تقدم تزکيه بر تعليم

ب) تطبيق برنامه­های آموزشی و پژوهشی با نيازها، شرايط و مقررات آموزشی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور

ج) بهره­گيری از استادان متعهد، متخصص و متبحر به منظور بررسی، مطالعه، دانش­پژوهی و ارزيابی در علوم مرتبط با آموزش مجازی

د) همکاری و حمایت از دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

 

ماده4: جایگاه حقوقی

الف) دانشگاه دارای شخصیت حقوقی و وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و از نظر اداری و مالی تابع مقررات این وزارت و شورای عالی انقلاب فرهنگی است و اعتبارات آن زیر نظر وزارت متبوع هزینه خواهد شد.

ب) ستاد مركزی دانشگاه در تهران است و تأسیس شعب آن در سطح ملی و بین المللی منوط به تأیید شورای دانشگاه و تصویب هیأت امنای دانشگاه و در چارچوب قوانین و مقررات كشور می باشد.

 

ماده 5: وظايف

الف) تدوین برنامه درسی، راه اندازی، جذب دانشجو و تربیت نیروی انسانی و محققان متخصص و متعهد در رشته‌های علمی مورد نیاز دانشگاه­ها و مراكز آموزش عالی و تحقیقاتی كشور در ارتباط با فضای مجازی در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی(Ph.D)  در رشته­های مرتبط با فضای مجازی، همگام با رشد کاربری فضای مجازی در دنیا با همکاری دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

ب) ارائه بستر سخت افزاری و نرم افزاری مناسب به دانشگاه­های کشور برای توسعه آموزش­های مجازی.

ج) تولید و ارائه محتواهای الکترونیکی با همکاری اعضای هیات علمی مبرز دانشگاه­های سراسر کشور از دروس رشته­های گروه علوم پزشکی و ارائه آن­ها به دانشگاه­های علوم پزشکی در بستر نرم­فزاری مناسب و به صورت کمک آموزشی با همکاری دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

د) انجام فعالیت­های پژوهشی شامل تصويب و اجرای طرح­های پژوهشی در زمينه­های مختلف یادگیری مجازی، الکترونیکی و از راه دور و سلامت الکترونیک شامل پژوهش­های بنيادی، بنيادی ـ کاربردی، توسعه­ای، فن­آوری، نرم­افزاری و سخت افزاری، بالينی، اپيدميولوژی، جامعه­شناختی، رفتاری، پژوهش در نظام­های بهداشتی ((HSR و سایر علوم مرتبط با آموزش مجازی.

ه) خدمات فن­آوری رایانه­ای شامل فراهم­سازی و تهیه امکانات و زیرساخت­های لازم نرم­افزاری و سخت­افزاری برای ارائه انواع خدمات آموزشی و پژوهشی دانشگاه به صورت مجازی اعم از انواع نرم­افزارهای مدیریت یادگیری (Learning Management System)، نرم­افزارهای ارائه آموزش­های باز وسیع (Massive Open Online Courses)، مدیریت محتوا (Learning Content Management System)، مدیریت دوره (Course Management System)، مدیریت اطلاعات (Management Information System)، نرم­افزارها و سامانه­ها و پورتال­های حدواسط (Interface)، نرم­افزارهای مربوط به شبیه­سازی (Simulation)، نرم­افزارهای مربوط به بیماران و محیط­های مجازی (Virtual patients and environments) و ... و سخت­افزارهای مورد نیاز آنها است که به صورت تهیه داخلی و یا سفارش خارج از دانشگاه (Outsource) و با همکاری دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور انجام می­شود.

و)  ايجاد ارتباط علمی به منظور ارايه خدمات آموزشی، پژوهشی، مشاوره­ای به افراد، مراکز علمی و سازمان­های دولتی و خصوصی داخلی و خارجی؛ تبادل دانشجو و استاد؛ اجرای طرح­های پژوهشی مشترک و نظاير آن براساس مقررات و ضوابط دانشگاه است.


ماده 6. ارکان دانشگاه

الف) اركان دانشگاه عبارت است از:

1- هیأت امناء

2- شورای دانشگاه

3- رئیس دانشگاه

4- دانشکده­ها

5- گروه­های آموزشی

ب)  هیات امنای دانشگاه متشكل خواهد بود از:

1- وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشكی

2- رئیس دانشگاه

3- هشت تن از شخصیت­های علمی ‌كشور در رشته‌های مختلف علوم پزشکی و مجازی كه توسط وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای تائید به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی خواهند شد و به مدت پنج سال عهده دار عضویت در هیات خواهند بود.

تبصره: احكام اعضای ردیف 3 توسط رئیس شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی صادر خواهد شد و انتصاب مجدد ایشان بلامانع است.

ج)  وظایف هیات امنای دانشگاه عبارت است :

1 – تعیین خط مشی كلی دانشگاه

2 – تصویب اصول برنامه­های توسعه دانشگاه

3 – تصویب بودجه سالانه دانشگاه و موسسات تابعه كه توسط رئیس دانشگاه پیشنهاد می­شود و ارائه آن به مراجع ذیربط

4 – تشخیص ضرورت تاسیس مقاطع تحصیلی، دانشكده­های جدید و موسسات تحقیقاتی و علمی تابع دانشگاه و پیشنهاد به مراجع ذیربط

5 - بررسی گزارش سالانه رئیس دانشگاه و تصمیم گیری در مورد رفع مشكلات و نقایص و پیشرفت بهتر امور

6 – تصویب تشكیلات دانشگاه در چارچوب قوانین و مقررات

7 – نظارت بر امور آموزشی و پژوهشی و اداری و مالی دانشگاه

8 - بررسی مسائلی كه طرح آن به نظر رئیس دانشگاه ضرورت دارد

9 – جلب و قبول كمك­ها و هدایا از اشخاص حقیقی یا حقوقی به صورت نقدی یا غیر نقدی

10 – اخذ تصمیم در مورد نحوه ارتباط با دانشگاه­ها و موسسات علمی و فرهنگی خارجی بین­المللی در چارچوب مقررات كشوری

د)  شورای دانشگاه مركب از افراد ذیل است:

1- رئیس دانشگاه كه ریاست شورا را به عهده دارد

2- معاونان دانشگاه

3- روسای دانشكده­ها و مراكز و موسسات علمی و تحقیقاتی وابسته به دانشگاه مستقل از دانشكده­ها

4-  رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه

5- دو نفر از اعضای هیأت علمی عضو شورای آموزشی دانشگاه و دو نفر از اعضای هیأت علمی عضو شورای پژوهشی دانشگاه به انتخاب شورای مربوطه

6- حداکثر سه نفر از روسای دانشکده­های مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی که با هماهنگی معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توسط رئیس دانشگاه انتخاب می­شوند.

7- سه نفر از اعضای هیات علمی دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور دارای وابستگی هیات علمی دانشگاه به انتخاب رئیس دانشگاه

 

ه)  وظایف شورای دانشگاه عبارت است از:

الف – پیشنهاد تاسیس رشته­های آموزشی و پژوهشی جدید مرتبط با علوم فضای مجازی به مراجع ذیربط

ب – تصویب ظرفیت پذیرش دانشجو در هر رشته­های فوق در چارچوب مقررات

ج – برنامه­ریزی و تصویب برنامه راهبردی و نظارت بر اجرای ارائه خدمات نرم افزاری آموزش مجازی به سایر دانشگاه­ها

د - برنامه­ریزی و تصویب برنامه راهبردی و نظارت بر اجرای ارائه محتواهای الکترونیکی استاندارد در تعامل با سایر دانشگاه­های علوم پزشکی

ه – بررسی طرح جامع و برنامه­های توسعه دانشگاه و پیشنهاد اصول كلی آنها به هیأت امناء

و – تصویب آیین­نامه­های آموزشی و پژوهشی خاص دانشگاه در چارچوب مقررات كلی

ز- برنامه­ریزی برای تعامل و همکاری­های مشترک با دانشکده­های مجازی و مراکز آموزش مجازی سایر دانشگاه­های علوم پزشکی کشور.

ز - بررسی مسائل پیشنهادی رئیس دانشگاه

و)  اداره كلیه امور دانشگاه و نیز نمایندگی دانشگاه در مراجع رسمی و غیر رسمی بر عهدة رئیس دانشگاه است، كه به پیشنهاد وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین و با حكم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منصوب می شود.

ز) دانشگاه معاونانی به شرح زیر دارد:

1-  معاون آموزشی، دانشجویی و فرهنگی

2-  معاون پژوهشی

3- معاون بین­الملل

4- معاون مجازی سازی و فناوری

5-  معاون توسعه مدیریت و برنامه­ریزی منابع

تبصره: هرگونه تغییر در ساختار تشکیلات دانشگاه، شرح وظایف تفصیلی و تعداد معاونین براساس مقررات مربوطه و با تصویب هیأت امنا تعیین می شود.

 

 متفرقه

ماده 7. دانشکده­های دانشگاه، گروه­های آموزشی و برنامه­های درسی با توجه به اهداف مندرج در ماده 1، توسط دانشگاه و یا در خصوص برنامه های مشترک در چارچوب قوانین موجود وزارت متبوعه با مشارکت دانشگاه و یا بوردهای مربوطه در چارچوب مقررات مصوب تهیه و تدوین شده و بعد از تصویب در شورای دانشگاه از طریق گروه­های آموزشی، طبق اولویت به تصویب مراجع ذیربط خواهد رسید.

ماده 8 . دانشگاه می­تواند اعضای هیأت علمی مورد نیاز خود در رشته­های مختلف مرتبط با آموزش مجازی در علوم پزشکی را كه حداقل دارای مدرك دكتری تخصصی باشند را مطابق با قوانین و مقررات جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی به استخدام رسمی درآورد. همچنین دانشگاه در راستای عدم گسترش نیروی انسانی می تواند نیروهای لازم آموزشی خود را بصورت اساتید وابسته از دانشگاههای علوم پزشکی کشور  پس از موافقت دانشگاه مبدا و وزارت متبوع تامین نماید. با توجه به وجود فضای مجازی دانشگاه مجاز خواهد بود با موافقت دانشگاههای مبدا و معاونت آموزشی وزارت از خدمات کلیه اساتید دانشگاههای علوم پزشکی کشور در محل خدمتی خود بر اساس مقررات پیوست استفاده نماید.

تبصره 1: گزینش اعضای هیأت علمی تمام وقت دانشگاه شامل دو مرحله عمومی و علمی خواهد بود. گزینش عمومی برطبق ضوابط گزینش استاد و گزینش علمی توسط هیأت ممیزه دانشگاه انجام می‌شود.

تبصره 2: دانشگاه علوم پزشکی آموزش مجازی كشور دارای آیین نامه انضباطی هیأت علمی خواهد بود كه به تصویب مراجع ذی‌ربط می‌رسد.

ماده 9. دانشگاه علوم پزشکی آموزش مجازی كشور می­تواند با هماهنگی و نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی طبق آیین­نامه­ای كه به تصویب هیات امناء خواهد رسید از متخصصان و استادان برجسته خارجی برای اشتغال در امور آموزشی و پژوهشی دعوت به همكاری نماید و با مراكز علمی و دانشگاهی و اشخاص، قراردادهای فرهنگی و علمی برای اشتغال استادان خارجی منعقد كند.

ماده 10. دانشگاه مجاز است علما و دانشمندان برجسته داخلی و خارجی مرتبط با علوم فضای مجازی را با تصویب شورای دانشگاه به عضویت افتخاری بپذیرد.

ماده 11. دانشگاه می­تواند با حفظ وظایف اصلی خود،‌ با اشخاص و موسسات دولتی و غیردولتی قرارداد انجام خدمات پژوهشی و آموزشی منعقد كند و در مقابل حق‌الزحمه دریافت دارد. آیین نامه نحوة عقد قرارداد و نیز خرج وجوه حاصل باید به تصویب شورای دانشگاه برسد.

ماده 12. دانشگاه می تواند وجوه و اموال منقول و غیر منقولی را كه از طرف اشخاص حقیقی و حقوقی اهداء می‌شود بپذیرد. این هدایا بایستی با ذكر مشخصات كامل ثبت گردد و با نظر شورای دانشگاه به مصرف برسد.

 

این اساسنامه در 12 ماده و 4 تبصره در تاریخ 21/4/94 در شورای گسترش دانشگاه­های علوم پزشکی کشور به تصویب رسید.

© 1394 سايت دانشگاه علوم پزشکی فضای مجازی